در سپهر اندیشه دینی و معادلات اخلاقی معاصر، تقابل بیسابقه میان «پاپ لئو چهاردهم» و «دونالد ترامپ» فراتر از یک مجادله سیاسی، به نقطه عطفی در بازتعریف مرز میان ایمان اصیل و توحش مدرن بدل شده است. در روزهایی که تهدید به نابودی ریشههای تمدنی و هجمه به زیرساختهای انسانی، امنیت روانی بشریت را نشانه رفته بود، موضعگیری شجاعانه رهبر کاتولیکهای جهان در دفاع از حقانیت و صلح، با استقبال گسترده و صمیمانه مراجع عظام تقلید و اندیشمندان جهان اسلام روبهرو شد. این همصدایی تاریخی و پیوند میان کلیسای مستقل و جهان اسلام، نشان داد در برابر اراده قدرتهای مادی برای مسخ مفاهیم دینی، جبهه واحدی از پیروان ادیان ابراهیمی شکل گرفته است؛ جبههای که جسارت به ساحت یک پیشوای مذهبی را توهین به تمامی ارزشهای الهی و کرامت انسان قلمداد میکند.
نبرد «کلمه» و «گلوله»؛ وقتی واتیکان سپر تمدن ایران شد
تقابل پاپ لئو چهاردهم و دونالد ترامپ، فراتر از دیپلماسی، رویارویی تمامعیار اخلاق دینی با استکبار مدرن است. این تنش زمانی به اوج رسید که پاپ در موضعی شجاعانه، حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را محکوم کرد. او تهدید به نابودی یک تمدن کهن را غیرقابل قبول و خروج از دایره انسانیت خواند؛ واکنشی قاطع به سیاستهای جنگافروزانهای که مراکز مقدس و زیرساختهای تمدنی ایران را هدف گرفته بود.
واکنش ترامپ، پرده از انحطاط فکری کاخسفید برداشت. او با انتشار تصویری کفرآمیز از خود در قامت حضرت عیسی(ع) و توهین به ساحت پاپ، عملاً جنگی را علیه مرجعیت دینی جهان آغاز کرد. اما پاپ لئو با سفری نمادین به الجزایر و حضور در مسجد جامع، پاسخی حکیمانه داد. او با ادای احترام به «سنت آگوستین» (قدیس بزرگ مسیحی که زادگاهش در آفریقا و همجوار تمدنهای شرقی بود) به کاخسفید یادآور شد ریشههای مسیحیت نه در قدرت مادی غرب، بلکه در پیوند با جغرافیای معنوی شرق و اسلام است. او ثابت کرد مسیحیت اصیل در کنار مظلومان ایستاده است، نه در کنار جنایتکاران.
این ایستادگی پاپ درست زمانی رخ داد که ایران داغدار فجایعی تکاندهنده بود. ارتشهای متجاوز با ترور بزرگترین پیشوای جهان اسلام و جنایت هولناک در مدرسه میناب و باشگاه لامرد، نزدیک به ۲۰۰ کودک و معلم بیگناه را به خاک و خون کشیده بودند. در چنین اتمسفری، صدای پاپ لئو چهاردهم نه یک بیانیه سیاسی، بلکه فریادی در دفاع از حرمت حیات و قداست دین بود که لرزه بر اندام استکبار انداخت و موجی از همبستگی را در حوزههای علمیه و نهادهای دینی ایران برانگیخت.
حرمت نهاد دین و ضرورت ترمیم جسارت به مقام پاپ
این کنشگری جسورانه پاپ، در قلب حوزههای علمیه شیعه بازتابی عمیق یافت. آیتالله العظمی جوادی آملی در واکنشی حکیمانه، ضمن ابراز تأسف عمیق از اهانت رئیسجمهور آمریکا به مقام پاپ لئو چهاردهم، بر ضرورت ترمیم این جایگاه تأکید کرد. ایشان با استناد به آیات قرآن کریم، حضرت عیسی(ع) و حضرت مریم(س) را آیت جهانی خوانده و تکریم آنان و رهبران دینی منتسب به ایشان را بر همگان لازم دانست. در فرازی از پیام ایشان آمده است: «قرآن کریم از رهاورد عیسای مسیح(ع) به عنوان حکمت یاد کرده است «قَدْ جِئْتُکُمْ بِالْحِکْمَة»، حکمت معنایش آن است که اندیشوران جامعه... در بخش اندیشه، اندیشهای سالم، صائب و واقعبینانه داشته باشند و در بخش انگیزه، انگیزهای عاقلانه، صائبانه و صالحانه داشته باشند. متأسفانه رئیس جمهور آمریکا که نه در اندیشه صائب بود و نه در انگیزه، و صواب و صلاحی نه در کار علمی او هست نه در کار عملی او، جسورانه به حرم امن مقام شامخ رهبر کاتولیکهای جهان اهانت و بدرفتاری میکند، مسیحیها عموماً و کاتولیکها و بزرگانی که در خود آمریکا هستند خصوصاً، باید این منکَر را نهی کنند و این قبیح را تقبیح کنند و صاحب این گفتار را تعلیم دهند و تربیتش کنند، گرچه او تربیتپذیر نیست...».
معظمله با اشاره به مظلومیت ملت ایران و فاجعه شهادت کودکان در مدرسه میناب، ایستادگی پاپ در برابر این ستم را ستوده و افزود: «رئیس جمهور آمریکا با همدستی اسرائیل یک ظلم فاحش و روشنی علیه ایران اسلامی که سوابق ممتدی در فرهنگ و دیانت و تربیت داشته و دارد، کردند؛ اینها نه تنها نسبت به مردم نظامی، بلکه به غیرنظامیها، به زنها، به فرهنگیان، به هنرمندان، به کودکان و خردسالان، به دختران و پسران مدرسه میناب که مظهر مظلومیت بودند، حمله کردند... هر مصیبتی در این راستا و از این قبیل باشد جگرخراش است و افسوسوار؛ و در برابر اینگونه از جنایتهایی که ترامپ و امثال او مرتکب شدند، نصیحت کردن رهبر کاتولیکهای جهان در برابر این ظلم آشکار، یک سخن گرانمایهای است و نباید در برابر این نصیحت و هدایت، کسی اعتراضی بکند».
تجلی وجدان اخلاقی در برابر توهم قدرت استکباری
در لایهای دیگر از این همبستگی، آیتالله محسن اراکی، عضو هیئترئیسه مجلس خبرگان رهبری در نامهای به پاپ لئو چهاردهم، مواضع ایشان را نه یک اظهارنظر سیاسی، بلکه ندای وجدان اخلاقی بشریت توصیف کرد. در بخشی از این نامه آمده است: «زمانی که تهدید به نابودی یک تمدن کامل و تجاوز به دیگر کشورها را «کاملاً غیرقابل قبول» خواندید... نشان دادید که پیروی از انجیل، یعنی ایستادن در برابر توهم قدرت استکباری که سرچشمه جنگها و ناامنیهاست... .
انتشار تصویر جعلی ترامپ در قالب حضرت مسیح(ع)، عملی کفرآمیز و توهین به مقدسات همه ادیان الهی و تهاجم به باورهای میلیاردها مسیحی و مسلمان در جهان بود. شما بهدرستی هشدار دادید که «پیام انجیل نباید مورد سوءاستفاده قرار گیرد». این اقدام نشان میدهد برخی از قدرتمداران تا کجا میتوانند در تحریف حقایق و توهین به مقدسات برای خودنمایی و فریب افکار عمومی پیش بروند. اما حقیقت هرگز با دروغ و توهین پوشانده نمیشود...عالیجناب ثابت کردید که رهبری کلیسا نه در برابر زورگویان سرخم میکند و نه برای حفظ منافع سیاسی، سکوت میکند. توهینها و تهدیدهای ترامپ نه تنها جایگاه شما را متزلزل نمیکند، بلکه بر بلندی و شرافت مواضع شما میافزاید».
میثاق تمدنی در دفاع از قداست ایمان و خون مظلومان
این حمایتهای فردی، با بیانیه مشترک نهادهای عالی دینی ایران به یک میثاق تمدنی پیوند خورد. مدیران حوزههای علمیه و مجامع جهانی اهلبیت(ع) و تقریب، ضمن قدردانی از پاپ، ابعاد میدانی جنایات آمریکا در ایران را یادآور شدند: «مواضع شما در محکومیت حملات دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی و کشتار بیگناهان، باعث افتخار دینمداران جهان شده است... ارتشهای جنایتکار در تجاوز اخیر، از تمامی خطوط قرمز عبور کردند؛ از ترور بزرگترین پیشوای جهان اسلام و مرجع دینی میلیونها انسان، تا حمله به مدرسه ابتدایی در میناب و باشگاه ورزشی در لامرد که به شهادت نزدیک به ۲۰۰ دختر و پسر خردسال و معلمانشان انجامید.
در این مظالم، حتی به مسجد، کلیسا و کنیسه نیز حمله شد؛ اماکنی که محل تسبیح و تقدیس خالق متعال است... یقیناً اگر این ثروت که اکنون توسط امپریالیسم برای ویرانی صرف میشود، در مسیر ارزشهای اخلاقی هزینه میشد، تعالیم پیامبران الهی همچون ابراهیم خلیل، موسای کلیم، عیسی روحالله و محمد مصطفی(صلواتالله علیهم) حاکم میشد، هیچ مظلومی در جهان باقی نمیماند...».
نظر شما